Bahang Rumaragasa, Pondong Nawawala—Residenteng Nanghihinala

‎Kada tag-ulan, isa na namang bangungot ang bumabalik sa mga Filipino: Ang baha. Tumaas ang mga lawa, inilubog ang mga kalsada, mga bahay, at mga kahoy. Ngunit sa likod ng mabilis na tumataas na tubig, may isa pang bagay pa ang hindi natin dapat palampasin—ang pondong inilaan para sa flood control na tila bigla na lang nawawala.

‎

‎Bilyon-bilyon na piso ang inilalaan ng gobyerno para sa mga dike, drainage, pumping station at iba pang mga proyekto para iligtas ang bansa laban sa pagbaha. Ang tanong: Saan ang mga ito? Bakit kada tag-ulan, nangungubra pa ang mga kalsada at luto-luto na kumonunidad? Nagiging hirap, kung hindi galit, ang mga tao.

‎

‎At wala namang magawa ang mga residente sa palaging tanging sagot na “matindi ang pag-ulan” o "climate change". Totoo man ang climate change, nagtatagana pa rin ang gobyerno na siguraduhin na dapat babayaran ang mga piso ng bayan para hindi man lang mabaha ang bansa. Hindi ba kayo nabibilang, anuman ang kadahilanan, sa mga ghost project, substandard na mga proyekto at mga projects na natapos pero walang kasiyahan?

‎

‎Ang pinakahihina natin ay ang mga ordinaryong tao. Ang mga naninirahan sa komunidad na kailangang lumutang upang makipagsadya sa baha para ang kanilang pamilya ay hindi mabaha. Ang mga batang nawala sa pag-aaral. Ang mga maliliit na negosyo na nawalan ng kita dahil sa pagkasira ng kagamitan at mga produkto. Habang sila ay nagmamasid, nagsisimula, at kumakalkala, may mga tao namang tumitingala, pero hindi nila ako inilulubog.

‎

‎Kailangang mataas ang kamalayan ng mga ordinaryong tao. Mahalaga na tayo ay bumoto at magtanong kung paano ginagastos ng gobyerno ang mga pondo para sa flood control. Sino ang mga contractor? Ano ang mga naitatapos at hindi naitatapos na proyekto? Mayroon bang sapat na pag-audit at transparency? Ang kahinaan natin ay ang pagiging tahimik, kung kailangan natin ng pagbabago.

‎

‎Hindi na sapat ang paggawa ng patak-patak na mga proyekto kada araw ng ulan at paglalagay ng sako ng buhangin pagdating ng baha. Ang kailangan natin ay isang permanenteng plano, ng transparent na spending at monitoring para sa bawat dolyar, habang sinisiguro na ang lahat sa komunidad ay nagsasagawa ng kumpletong reforestation, waste management, urban planning at iba pang mga programa. Ang flood control ay hindi lamang semento, ito ay ang buhay ng mga ordinaryong tao.

‎

‎Hangga't may baha na tumatagal at may mga pondo na nawawala, tayo ay walang magawa. Ang baha ay isang problema, subalit minsan ito ay isang kahinaan. Sa kalaunan, hindi lamang ang mga tahanan at kalsada ang maaari nating i-save, kundi ang kinabukasan ng mga susunod na henerasyon.

‎