Legal Advice ni Ate Vice: Kapag May Kinagat ang Aso Mo, Hindi Pwedeng “Aso Lang ’Yan”

Marami sa ating mga Pilipino ang itinuturing nang parte ng pamilya ang kanilang mga alagang aso. Binibigyan natin sila ng pagkain, tirahan, at pagmamahal. Ngunit bilang pet owners, mahalagang maintindihan natin na may kaakibat ding legal na responsibilidad ang pag-aalaga ng hayop.

Isa sa mga madalas kong naririnig kapag may dog bite incident ay ang linyang, “Hindi naman nangangagat ang aso ko.” Pero sa ilalim ng batas, hindi sapat ang ganitong paliwanag.

Sa ilalim ng Article 2183 ng Civil Code of the Philippines, malinaw na sinasabi na ang possessor o may hawak ng hayop ay responsable sa pinsalang maidudulot nito. Ibig sabihin, kapag may kinagat ang aso mo, may pananagutan ka sa batas. Hindi mahalaga kung aksidenteng nakawala ang aso o pansamantala mo lang itong binabantayan. Maaari ka pa ring managot.

At mahalagang tandaan na hindi lamang ang tunay na may-ari ng aso ang maaaring maging responsable. Kahit sino na may kontrol o nag-aalaga sa aso sa oras ng insidente ay maaaring managot din. Halimbawa, kung ipinagkatiwala sa iyo ng kaibigan mo ang kanyang aso at ito ay may nakagat habang ikaw ang may hawak, maaari kang magkaroon ng legal liability kahit hindi ikaw ang registered owner ng hayop.

Mayroon namang exception sa batas. Kung mapapatunayan na ang taong nakagat mismo ang dahilan kung bakit nangyari ang insidente, maaaring mabawasan o mawala ang pananagutan ng possessor ng aso. Ngunit tulad ng ibang legal defense, kailangan itong mapatunayan sa pamamagitan ng ebidensiya. Hindi sapat ang simpleng alegasyon lamang.

Bukod sa Civil Code, mayroon ding mga obligasyon sa ilalim ng Anti-Rabies Act. Kapag may nangyaring dog bite incident, kinakailangang i-report ito agad sa loob ng 24 oras sa barangay officials, health workers, police authorities, o government veterinarians. Kailangan ding ilagay ang aso sa ilalim ng observation upang matiyak na walang panganib ng rabies.

Kapag tumanggi ang pet owner o possessor na sumunod sa prosesong ito, maaari siyang maharap sa multa. Maaari ring obligahin ang responsible person na sagutin ang medical expenses ng biktima, kabilang ang anti-rabies vaccination at iba pang gastusin sa pagpapagamot.

Sa aking pananaw, maraming ganitong insidente ang maiiwasan kung magiging mas responsable tayo bilang pet owners. Hindi sapat na mahal natin ang ating alaga. Kailangan din natin silang sanayin nang maayos at tiyaking hindi sila magiging panganib sa ibang tao.

Bilang mga may-ari ng hayop, may karapatan tayong mag-alaga. Ngunit kasabay ng karapatang ito ay ang obligasyong siguraduhin ang kaligtasan ng ibang tao. Sa mata ng batas, ang kapabayaan sa pag-aalaga ng aso ay maaaring magdulot hindi lamang ng sugat kundi pati legal na pananagutan.

Kaya ang lagi kong paalala: kung may alaga kang aso, responsibilidad mo hindi lamang ang kapakanan nito kundi pati ang kapakanan ng komunidad sa paligid mo.