Legal Advice ni Ate Vice: Maaari Bang Pigilan ng Ospital ang Paglabas ng Pasyente Dahil Hindi Pa Bayad ang Hospital Bill?

Isa sa mga pinakamasakit na sitwasyong maaaring maranasan ng isang pamilya ay ang pagkakaospital ng isang mahal sa buhay. Bukod sa pag-aalala sa kanyang kalagayan, madalas ay nadaragdagan pa ito ng problema sa napakalaking gastusing medikal. Kaya hindi na bago sa akin ang tanong na ito: "Attorney, ayaw pong i-discharge ng ospital ang aking ama dahil hindi pa namin kayang bayaran ang hospital bill. Legal po ba iyon?"

Ang sagot ay may batayan sa batas.

Sa ilalim ng Republic Act No. 9439, o ang batas na nagbabawal sa pagpigil sa mga pasyente at mga labi ng namatay dahil lamang sa hindi pa nababayarang hospital bills, may mga pagkakataong hindi maaaring pigilan ng ospital ang paglabas ng isang pasyente dahil lamang sa kakulangan ng pambayad.

Sa pangkalahatan, kung ang pasyente ay maaari nang ma-discharge ayon sa kanyang doktor, hindi siya maaaring ikulong o pigilan sa ospital dahil lamang sa hindi pa nababayaran nang buo ang kanyang hospital bill. Sa halip, pinapayagan ng batas ang pasyente o ang kanyang pamilya na magbigay ng promissory note na nagsasaad ng kanilang pangakong babayaran ang natitirang obligasyon. Sa ilang sitwasyon, maaari ring kailanganin ang isang guarantor o sapat na security bilang pagsunod sa mga rekisito ng batas.

Layunin ng Republic Act No. 9439 na bigyan ng proteksiyon ang mga pasyente laban sa tinatawag na "hospital detention," isang sitwasyong nagdudulot hindi lamang ng dagdag na gastusin kundi pati ng matinding emosyonal na pasanin sa pamilya.

Gayunman, mahalagang malaman na may mga limitasyon ang batas. May mga pagkakataong hindi maaaring gamitin ang proteksiyong ito, gaya ng ilang kaso sa mga pribadong kuwarto o iba pang sitwasyong may partikular na itinatadhana ang batas. Dahil dito, mahalagang suriin ang bawat kaso batay sa mga umiiral na regulasyon at sa mga kasunduang pinasok sa ospital.

Kung ikaw ay nasa ganitong sitwasyon, ang una kong payo ay makipag-usap nang maayos sa hospital administration o billing department. Ipaalam na nais ninyong gamitin ang mga remedyo na ipinagkakaloob ng batas at alamin ang mga dokumentong kinakailangan upang maisagawa ang inyong obligasyon sa tamang paraan.

Kung tumanggi ang ospital na sumunod sa batas nang walang sapat na legal na batayan, maaari kayong humingi ng tulong sa Department of Health (DOH) o kumonsulta sa isang abogado upang maprotektahan ang inyong mga karapatan.

Bilang abogado, nauunawaan kong hindi madaling harapin ang gastos sa pagpapagamot, lalo na sa mga pamilyang limitado ang kita. Ngunit mahalaga ring malaman na may mga batas na ginawa upang tiyakin na ang kakulangan sa pananalapi ay hindi magiging dahilan upang mawalan ng dignidad ang isang pasyente o ang kanyang pamilya.

Ang pagkakasakit ay sapat nang mabigat na pagsubok. Hindi na dapat ito madagdagan pa ng takot na hindi makakauwi ang isang pasyente dahil lamang sa kakulangan ng pambayad. Kaya mahalagang maging mulat sa ating mga karapatan at sa mga proteksiyong ibinibigay ng batas sa panahon ng ating pinakamalaking pangangailangan.