Sa Entablado Lang Ako Paborito

Sa bawat pagtawag sa aking pangalan, tila bumabagal ang mundo sa loob ng silid-aralan. Isang hakbang paakyat ng entablado, mas lumalakas ang palakpakan, mas umiinit ang mga matang nakatingin, mas bumibigat ang sandaling tila ako ang pinakakilala. Isinabit sa aking leeg ang medalya, inabot sa akin ang sertipiko—at sa loob ng ilang segundo, pakiramdam ko, ako ang paborito.

Ngunit ang entablado ay laging may katapat na pagbaba.

Sa oras na bumalik ako sa aking upuan, unti-unting humuhupa ang atensyon. Bumabalik sa dati ang paligid—mas tahimik, mas ordinaryo, mas hindi ako napapansin. At doon ko napapansin ang isang paulit-ulit na pakiramdam: mas malinaw ako kapag may parangal, mas tahimik kapag wala.

Hindi ko maikakaila ang saya ng pagkilala. Ngunit kasabay nito ang unti-unting pagbuo ng tanong sa isip ko: paborito lang ba ako kapag may medalya at sertipiko?

Sa paaralan, hindi maiiwasan na ang pagkilala ay kadalasang nakakabit sa mga nakikitang tagumpay. Ang mga may parangal ang madalas na tinatawag, pinupuri, at binibigyang-pansin. Sa ganitong daloy, unti-unting nagiging sukatan ng halaga ang mga bagay na maaaring ipakita—ang medalya sa leeg, ang sertipiko sa kamay, ang pangalan sa entablado.

Ngunit sa likod ng mga parangal na ito ay may mga araw na walang nakakapansin. Ang mga gabing inuubos sa pag-aaral, ang mga pagkakataong pinipiling magsikap kahit walang nanonood, ang mga pagkatalong hindi nabibigyan ng palakpakan. Hindi man ito nakikita sa entablado, naroon ang totoong proseso ng paghubog sa akin bilang mag-aaral at bilang tao.

Sa paglipas ng panahon, unti-unting nagiging tanong hindi lang ng isip kundi ng damdamin: kung walang medalya, may natitira pa ba sa aking halaga? Kung wala akong sertipiko, may nakakapansin pa ba sa akin?

Ngunit marahil, ang pagkakamali ay nasa paniniwalang ang pagiging “paborito” ay nakatali sa entablado. Sapagkat ang entablado ay pansamantala lamang—may oras ng liwanag at may oras ng pagkawala nito. Ang nananatili ay ang tao sa likod ng bawat pag-akyat: ang nagsusumikap kahit walang tawag, ang nagpapatuloy kahit walang palakpakan.

Hindi masama ang pagtanggap ng medalya at sertipiko. Ngunit hindi rin dapat dito nagtatapos ang pagtingin sa sarili. Sapagkat ang halaga ng isang tao ay hindi lamang nakikita sa entablado, kundi sa kung paano siya kumikilos sa likod ng kurtina—sa mga sandaling walang nakatingin, walang pumapalakpak, at walang tumatawag sa kanyang pangalan.

At sa huli, marahil ang tunay na tanong ay hindi kung paborito ba ako kapag may parangal—kundi kung kaya ko bang kilalanin ang sarili kong halaga, kahit wala ito.